Hoofdstuk 2

Toen Yuri Gagarin in 1961 als eerste kosmonaut buiten de dampkring om de aarde cirkelde met de toen ongekende snelheid van 28.260 km per uur, zei hij: ‘Ik zie de aarde, het is zo mooi!’ Hij zei ook dat hij God er niet was tegengekomen.

Zijn conclusie: dus bestaat hij niet.

Godsbewijzen

Filosofen noemen verschillende rationele ‘godsbewijzen’:

1. Ontologisch argument

Het bewijs vanuit het zijn.

Dat we over een volmaakt wezen kunnen denken geeft aan dat er iets moet zijn dat groter, beter, mooier, volmaakt is. Het allerhoogste dat we kunnen bedenken, dat moet God zijn.

2. Kosmologisch argument        

Het bewijs vanuit het bestaan.

Het heelal is eindig en kan dus niet vanzelf zijn ontstaan. Er moet een oorzaak zijn buiten zichzelf.

3. Teleologisch argument

Het bewijs vanuit het ontwerp.

In het heelal zie je orde, structuur, schoonheid, harmonie, alles heeft een eigen plaats en een doel. Dat ontwerp moet door een ‘ontwerper’ zijn bedacht.

4. Antropologisch argument

Het bewijs vanuit de mens.

De mens is een denkend wezen, hij heeft een geweten, hij heeft besef van goed en kwaad. Hij heeft een persoonlijkheid. Het bestaan van de mens is onverklaarbaar zonder een God van wie de mens een afbeelding is.

5. Etnologisch argument 

Het bewijs vanuit het algemene Godsbesef. In alle volken en culturen op de wereld zie je een religieus besef dat vorm krijgt in een aanbiddingscultus. Omdat het universeel is, moet het bij het wezen van de mens horen. God heeft de mens dus als religieus wezen gemaakt.

 

Vind je deze filosofische argumenten ook in de bijbel?      

Beperkt

Wel: aanwijzingen dat we met ons verstand beseffen dat er ‘iets meer’ moet zijn

Niet: ze zeggen niets over wie God is.

Dwaas

Dit soort rationele bewijzen kom je in de bijbel niet tegen. De bijbel wil niet bewijzen dat God bestaat, maar zegt gewoon dat het zo is.

Van iemand die dit niet accepteert zegt de bijbel:

Psalm 14:1 en 53:2

Citaat

‘Waar het vóór alles op aan komt is dan ook niet het feit, dat ik God ken, maar het veel belangrijker feit, dat hij mij kent.’

James I. Packer

.

God heeft op verschillende manieren laten zien dat hij er is en wie hij is.

1. In de natuur

Psalm 19:2-5

Handelingen 14:17

complexiteit, onderlinge afhankelijkheid, structuur, grootheid en kracht. 

 
Citaat

‘Als ik naar mijn duim kijk, ontwaar ik Gods grootheid.’

Albert Einstein

2. In de geschiedenis

Deuteronomium 4:33-35

Psalm 66:5-7

God spreekt, handelt, grijpt in en doet wonderen.

3. In de mens

Genesis 1:26-27

Genesis 3:3-10

4. In de bijbel

2 Timoteüs 3:16

2 Petrus 1:20-21

5. In Jezus

Johannes 1:18

Johannes 14:9-10 

.

Algemene openbaring

Alle mensen, alle volken hebben een bepaald besef van Gods bestaan en karakter door:

1. De natuur

Gods grootheid, intelligentie en kracht

Romeinen 1:19-20

2. De geschiedenis

God onderhoudt en regeert zijn schepping als koning.

Hij weet wat er gebeurt, stuurt en grijpt in.

3. Ons geweten

Er bestaat goed en kwaad, God is heilig en wíj niet.

Romeinen 2:14-15                                                               

Bijzondere openbaring                         

Naast deze beperkte manieren zijn er twee manieren waarop God zich uitgebreid aan ons openbaart. Deze noemen we Gods bijzondere openbaring.

4. De bijbel

God is heilig, rechtvaardig en goed. Hij is een God van liefde, die alles wil doen om ons te redden.

5. Jezus is Gods gezicht

Jezus is de volmaakte uitdrukking van Gods wezen. In Christus mogen we God als Vader leren kennen. 

.

Geloof is iets anders dan kennis van de feiten.

Feiten bekijk je met je verstand

Geloof is een reactie die je met je hart kiest, met je wil.

De openbaring van God in de natuur en de geschiedenis kun je met je verstand zien (Romeinen 1:20). Maar je kunt ook kiezen om deze informatie te negeren.

Ook Gods openbaring in Jezus Christus kun je alleen door het geloof aannemen.

Hebreeën 11:6

.

‘What’s in a name’

1. Weet je wat je naam betekent?

Waarom hebben je ouders je deze naam gegeven?

Wat vind je van je naam? Waarom?

2. Ken je mensen met een bijnaam of een scheldnaam?

Waarom geven we mensen een bijnaam?

Citaat

‘Een bijnaam is de zwaarste steen die de duivel naar een mens kan gooien.’

W. Hazlitt

Genesis 2:19-20

Naam = wie je bent, wat je hebt gedaan

In de tijd van de bijbel:
- drukt de kern van iemands wezen uit
- het levensprogramma
- een soort geloofsbelijdenis
Iemands naam hing vaak samen met een bijzondere gebeurtenis.

Voorbeelden:

Eva    
Genesis 3:20 ‘degene die leven geeft’

Seth
Genesis 4:25 ‘vervanging, schadeloosstelling’

Noach
Genesis 5:29 ‘rust, troost’

Ismaël
Genesis 16:11 ‘God verhoort’

Jakob en Esau
Genesis 25:25 ‘bedrieger’ en ‘de harige’

Naamsverandering

Soms veranderde iemands naam na een ontmoeting met God, omdat dan ook zijn hele leven veranderde. Voorbeelden:

Abram (‘vader is hoog’) -> Abraham (‘vader van vele volken’)

Jakob (‘bedrieger’) -> Israël (‘hij die strijdt met God’)

Simon (‘verhoring’) -> Petrus (‘rots’)

Saul (‘afgebedene’) -> Paulus (‘klein’)

God geeft ons een nieuwe naam (Openbaring 2:17).

Dat is een teken van een nieuw begin, een nieuwe fase en een nieuw plan.

Naam geeft macht

Iemands naam kennen is macht over hem hebben. De naam kun je dan gebruiken bij het uitspreken van bijvoorbeeld magische formules.

Als we God door zijn namen kennen, zou je kunnen denken dat je macht over God krijgt. Maar hij blijft verheven en transcendent. Daarom blijft zijn naam voor het grootste deel verborgen:

Jesaja 45:15

Exodus 3

Gedeeltelijk

De namen van God die we wél kennen tonen ons dus een deel van zijn wezen.

Ze zijn voldoende om met hem te kunnen omgaan, hem te kunnen aanroepen en aanbidden.

Psalm 72:19

Ezechiël 36:23

Rechters 13:18

Jesaja 12:4

Karakter

Elke naam van God zegt iets over zijn karakter.

De namen die God vooral gebruikt zijn:

El of Elohim Gods naam voor de hele wereld (‘God’ in onze vertaling).

Jahwe            Dit is Gods bijzondere naam voor Israël (‘HEER’).

Adonai           Deze naam gebruiken de profeten en de discipelen (‘Heer’). 

.

Het Hebreeuws kent drie woorden voor ons woord ‘God’:

El

'De eerste, de sterke, machtige God'

ongeveer 2.000 keer

God die anders is dan de mens

Hosea 11:9

Eloah

'De enige, sterke, machtige God'

56 keer, waarvan 41 keer in het boek Job

Deuteronomium 32:15-17

2 Kronieken 32:15

Jesaja 44:8-11

Elohim

'God de Schepper'

Genesis 1:1

 

Samengestelde namen van God

El Shaddai

'God de Almachtige, God die in al onze behoeften voorziet'

Shaddai = boezem, borst

God die ons voedt, koestert en voor ons zorgt

Genesis 17:1

Genesis 49:25

El Eljon

Eljon = 'opstijgen, opgaan'

God is hoog boven alles verheven

Genesis 14:18-20

El Olam

'De eeuwige God'

Genesis 21:33

Immanuël

'God met ons'

Jesaja 7:14

Johannes 1:18

.

JHWH of het ‘Tetragrammaton’

Leviticus 24:16

Overal waar JHWH staat lezen Joden Adonai (Heer)

Jahwe

De ‘eeuwige, onveranderlijke God’

Exodus 3:14

‘Ik ben, die Ik ben’ (NBG) of

‘IK ZAL ER ZIJN’ (NBV)

De naam wordt gebruikt voor

Psalm 110:1 God de Vader

Jesaja 40:3 en Matteüs 3:3 God de Zoon

Jesaja 11:2 God de heilige Geest

De naam Jahwe slaat vaak op de verlosser, hij die een relatie, een verbond aangaat met zijn volk Israël.

Joël 3:5

Micha 7:18

Jah

De verkorte vorm van Jahwe: God die redding, heil geeft

Psalm 68:5c

De samengestelde namen van Jahwe

Jahwe Jireh

Genesis 22:14

‘De HEER (voor)ziet’

Jahwe Jilachem

Exodus 14:14

‘De HEER zal voor u strijden’

 
Jahwe Rophecha

Exodus 15:26

‘Ik, de HEER, ben het die jullie geneest’

Jahwe Nissi

Exodus 17:15

‘De HEER is mijn Banier’

Jahwe Mekaddishkem

Exodus 31:13

‘Ik, de HEER, heb jullie geheiligd’

Jahwe Shalom

Rechters 6:24

‘De HEER geeft rust’

Jahwe Raah

‘De HEER is mijn Herder’

Psalm 23:1

Jahwe Zidkenu

‘De HEER is onze gerechtigheid’

Jeremia 23:1-6

Jahwe Shammah

‘De HEER is daar!’

Ezechiël 48:35

Jahwe Zebaoth

‘De HEER van de hemelse machten’

1 Samuël 17:45

 
Jahwe Melech

‘De HEER is koning’ (of: ‘de HEER regeert’)

Exodus 15:18

Psalm 2, 47 en 110

Persoonlijke toepassing

Kijk de lijst met Gods namen eens door en vergelijk het met je eigen leven.
In welke situaties besefte je dat God je hielp?
Welke naam zou jij God in die situatie geven?

.

Adon = ‘Heer, meester’

Adonim = ‘eigenaar’

Adonai = ‘mijn Heer’

Psalm 123:2

.

God is als Schepper de Vader van alle mensen

Efeziërs 3:14-15

Handelingen 17:28-29

Deuteronomium 32:5-7

Maar in de diepere betekenis geldt het niet automatisch

Johannes 8:42-44

God wordt je Vader alleen door de wedergeboorte

Romeinen 8:15 

.

Dat mogen we niet te gemakkelijk doen, want in zijn naam ligt zijn goddelijke persoonlijkheid.

Het is een groot voorrecht om Gods naam te kennen.

We moeten Gods naam daarom eerbiedig gebruiken.

 

In de naam van Jezus is ons behoud

Romeinen 10:13

Handelingen 4:12

We worden gedoopt in zijn naam

We bidden in Jezus’ naam

Misbruik van de naam van God wordt gestraft

Handelingen 19:13-20

Exodus 20:7

.

'Er zal wel iets zijn…'

Veel mensen geloven wel dat er 'iets' is, maar verder komen ze niet. Veel mensen zien God niet als een persoon. Dat is gemakkelijk, want dan hoef je ook niet echt rekening met hem te houden.

Visies op God

De verschillende meningen rond Gods bestaan samengevat

1. Theïsme

Het theïsme gelooft in een persoonlijke God, die immanent (nabij) en tegelijk transcendent (hoog boven de schepping verheven) is. Het theïsme baseert zich op openbaring. Dit is het geloof van Joden, christenen en moslims.

2. Deïsme

Het deïsme gelooft in één God en is gebaseerd op de rede (het denken van de mens).

God is de schepper van de wereld, maar daarna heeft hij de schepping aan haar lot over gelaten.

God is als een klokkenmaker. Hij maakte een prachtige klok, trok aan de slinger zodat de klok liep en ging vervolgens weg. De klok loopt door, ook zonder dat de klokkenmaker zich er verder mee bemoeit.

3. Pantheïsme

Het pantheïsme gelooft dat de kosmos en God een eenheid zijn. God is alles en alles is God. Er is geen verschil tussen God, mensen, planten, bomen en dieren.

4. Quidisme

Het quidisme (of ‘ietsisme’) wordt beleden door veel moderne mensen: ze geloven dat er wel ‘iets’ is, maar ze weten niet wat en interesseren zich er eigenlijk niet echt voor.

5. Agnosticisme

De agnost zegt dat we niets over God kunnen weten. Misschien bestaat hij wel, maar je kunt het niet echt zeker weten.

6. Atheïsme

Het atheïsme zegt dat er geen God bestaat en dat je dat ook zeker kunt weten.

Citaten

‘De ongelovigen geloven het ongelooflijkste.’

K.H. Miskotte

‘Alle uitspraken over God zijn uiteindelijk geloofsuitspraken – zelfs die van de atheïst.’

Alister McGrath

 

Wat zijn de kenmerken van een persoon?
Zie je deze kenmerken ook bij God?

Jesaja 40:28    Gods verstand

Efeziërs 3:11    Gods wil

Jesaja 63:9      Gods gevoel

Johannes 5:17 Gods handelen

God is dus zelfbewust, zelfbepalend en zelfbesturend

Natuurlijk is God veel meer dan de optelsom van een paar kenmerken.

Het definitieve bewijs van Gods persoonlijkheid is zijn openbaring in Jezus

Johannes 1:14

Gods wezen

= dat wat hem het meeste kenmerkt

Belangrijke teksten hierover:

Job 38-42

God is een persoon. Hij is gericht op relatie, op de omgang met mensen.

Psalm 139:7-10 en Johannes 4:24

God is Geest = hij is niet gebonden aan materie, ruimte en/of tijd

1 Timoteüs 6:16

Hij is ook niet gebonden aan wat zichtbaar is. Hij is veel groter

Johannes 5:26

God is de levende

Psalm 36:10

God is de bron van het leven

Deuteronomium 5:25-26

Omdat God heilig en groot is, kunnen wij als beperkte en zondige schepselen niet bij hem niet in de buurt komen. Het zou onze dood worden

1 Johannes 1:5

God is licht. Zijn licht is zo schitterend, dat zelfs engelen het niet kunnen verdragen, laat staan wij kleine en zondige mensen.

Extra vraag

Wat zou er met ons gebeuren als we God zouden kunnen zien?
Ken je voorbeelden in de bijbel van mensen die God zagen?

Exodus 33:7-11

Exodus 33:18-23

Exodus 33:29-35

Mensen worden bang voor hem en kunnen het niet verdragen

Jesaja 6:1-13

Ezechiël 1:4-28 

.

Pantheïsme = God is als een kracht in alles aanwezig

Alles en iedereen is een stukje god

Gevolg: er is geen verschil tussen ons en God.

De Grieken zagen de goden als een soort supermensen

Ze hebben volgens hen dezelfde eigenschappen, vragen en ruzies als mensen

Wat de bijbel zegt: de mens is naar Gods beeld geschapen

Er zijn aspecten waarin we op God lijken = Gods 'mededeelbare eigenschappen'

Ze gelden in beperkte mate ook voor ons

Maar er zijn ook grote verschillen tussen God en ons.

In veel eigenschappen is God anders dan wij.

Omdat deze eigenschappen alleen voor God gelden noemen we dit Gods 'onmededeelbare eigenschappen' (hij deelt deze eigenschappen niet met de mens). Hierin staat hij hoog boven de schepping:

God is eeuwig = zonder begin en zonder einde, hij heeft altijd bestaan. Hij is niet gebonden aan tijd. Wat bij ons een opeenvolging van momenten is, overziet hij in één moment.

Psalm 90:2

1 Timoteüs 6:16

God is onveranderlijk = hij wordt nooit beter of slechter. Hij verandert niet, hij wordt ook nooit moe of oud

1 Samuël 15:29

Jakobus 1:17

God is soeverein = hij kan alles doen wat hij wil, op het tijdstip dat hij kiest, op de manier die hij kiest, voor het doel dat hij wil bereiken

Job 40:2-9

Daniël 4:32

Efeziërs 1:11-12

God is alomtegenwoordig = voor hem bestaan geen grenzen van ruimte of tijd, hij heeft het nooit te druk, je kunt je ook niet voor hem verstoppen

Psalm 139:7-10

Jeremia 23:23-24 

God is alwetend = hij ziet, weet en kent alles, ook de toekomst

Er zijn voor hem geen geheimen

Psalm 33:13-15

1 Samuël 2:3

God is almachtig = hij kan doen en maken wat hij wil, niets is te moeilijk.

Maar God is geen tovenaar, zijn almacht is in zekere zin ‘beperkt’. Hij handelt nooit tegen zijn wil en karakter in

Job 42:2

Matteüs 19:26

Jeremia 32:17-18

Persoonlijke toepassing

Kijk deze lijst nog eens door.

Wat heb je eraan om dit allemaal over God te weten?

Hoe beïnvloedt dit hoe je denkt en hoe je leeft?

Helpt het je om dichter bij God te leven?

.

Wezen

Gods wezen is zijn aard, zijn karakter, wie hij is, dat wat hem kenmerkt.

We kunnen iets daarvan weten door zijn openbaring.

Wat God over zichzelf vertelt is allereerst dat hij één is, ongedeeld. Hij zal dus nooit iets doen wat tegen zijn eigen karakter ingaat.

Deuteronomium 6:4 (NBG)

Eenheid

Je kunt deze eenheid uitbeelden door een cirkel en daarin een driehoek. De driehoek geeft de drie polen, de hoofdaspecten van Gods wezen weer.

De drie belangrijkste karaktertrekken in Gods wezen zijn: 

HEILIGHEID

LIEFDE

WAARHEID

Hierbij horen de drie aspecten van Gods goedheid:

- genade

- trouw

- rechtvaardigheid

 

Deze aspecten staan in Exodus 34:6-7 waar God zich openbaart aan Mozes.
We bekijken in de volgende vragen alledrie deze aspecten of ‘polen’ van Gods wezen.

.

1 Johannes 4:8 en 16

Het is opvallend dat Exodus 34:6-7 begint met Gods liefde en genade. Nood en schuld is het eerste wat God aantreft als hij ons tegemoet komt. Liefde en genade hebben we het meeste nodig als we contact met hem zoeken.

Bewogenheid

God is liefdevol (NBG ‘barmhartig’). Dit Hebreeuwse woord komt van dezelfde stam als ‘moederschoot’. Het nieuwtestamentische woord komt van ‘ingewanden’. Beide drukken diepe betrokkenheid, bewogenheid, medelijden uit:

Psalm 103:8 en 13

Ezechiël 16:1-13

Jesaja 49:8-13

Matteüs 9:37

Gods liefde en ontferming blijken niet slechts een mooi gevoel; hij uit het in geweldige daden.

Vriendelijkheid

Uit Gods liefde volgt zijn genade. Het betekent ‘vriendelijkheid’, ‘genade bewijzen’ en ook ‘gratie’. Genade omvat drie aspecten:

1. Het is een eigenschap van God

2. Het is de houding waarin hij met de mens omgaat

3. Het is ook wat hij aan de mens geeft.

Het begrip benadrukt dat wij schuldige mensen zijn. Juridisch gezien betekent het Gods vrijsprekende genade:

Efeziërs 2:5-9

Daarnaast slaat het ook op zijn gunstbewijzen, gaven waartoe hij niet verplicht is:

Exodus 33:19

Geduld

God is ook geduldig, hij wil de straf op de zonde zo lang mogelijk uitstellen en iedereen een kans geven tot bekering te komen. Gods geduld is de reden waarom deze wereld nog bestaat, dat wij nog leven en dat het oordeel nog niet uitgevoerd is.

Romeinen 2:4

2 Petrus 3:9

 
Apologetiek                 

Als God liefde is, waarom laat hij dan zoveel lijden in de wereld toe?

Je kunt toch niet geloven in een goede God? Een liefdevolle God zou niet willen dat er zoveel ellende in de wereld is. Een almachtige God zou er een einde aan maken. Dus als God almachtig en liefdevol is, zouden het lijden en het kwaad er niet meer zijn.

Maar stel dat God onmiddellijk een einde aan het kwaad zou maken, wat zou er dan met de wereld en met ons gebeuren? We zouden in één klap worden vernietigd, want we zijn zelf onderdeel van het probleem. Dan was er geen hoop voor ons.

God heeft nooit gewild dat we zouden lijden. Het is een gevolg van het misbruiken van onze vrije wil dat leidde tot de zonde(val). De mens is dus verantwoordelijk voor lijden, niet God. Veel lijden is een direct gevolg van het handelen van de mens.

Voorbeelden:
- oorlogen
- overstromingen en aardverschuivingen door het kappen van het regenwoud
- lichamelijk letsel door een auto-ongeluk of een ongezonde levensstijl

God vindt het vreselijk dat mensen lijden. Hij lijdt met ons mee. Hij stuurt zijn kinderen er juist op uit om elkaar en anderen te helpen. De vraag is of wij net zo met anderen mee lijden als hij doet.

.

Dit betekent dat God echt en zuiver is:

Johannes 14:6

1 Johannes 5:20

Daarom kan God niet liegen:

Numeri 23:19                                                                                        

1 Samuël 15:29

Hieruit volgt Gods trouw. Hij is betrouwbaar en vervult zijn beloften:

Psalm 115:1-11

1 Tessalonicenzen 5:24

Daarom is zijn woord ook betrouwbaar:

2 Timoteüs 2:11

2 Timoteüs 2:13 

.

Gods heiligheid betekent dat hij zich onderscheidt van de schepping, hij is heel anders. Dat betekent niet ‘ver weg’, want hij is dichtbij ieder mens (Handelingen 17:27). Maar hij is zo groot en verheven dat een mens overweldigd wordt in zijn nabijheid.

Deze tegenstelling is sinds de zondeval verdiept: de zonde vormt een extra scheiding.

Habakuk 1:13

Exodus 20:19

1 Johannes 1:5

Wat God heiligt behoort hem toe: de sabbat, de tempel, de gelovige, de gemeente. Heilig betekent ‘bestemd voor zijn bedoeling’. Gods heiligend werk is klaar als alle dingen weer zijn eigendom zijn.

Uit Gods heiligheid volgt zijn rechtvaardigheid. Dit komt van het woord ‘norm’ (dikè).

Dit betekent vergelding: ieder ontvangt zijn recht, dus ook de overtreder zijn straf. Het is rechtzetten wat krom is, maar het heeft ook gevolgen in het dagelijks leven, zoals opkomen voor weduwen en wezen.

God houdt zich aan zijn regels, de orde en wetten in de schepping. God is berekenbaar in zijn handelen, hij is niet onzeker en grillig.

Psalm 119:137-138

Daarom zal God eens recht spreken over alle daden van de mensen:

Psalm 98:9

Dan zal blijken hoe woedend hij is over al het onrecht:

Hebreeën 10:30-31

God neemt alle keuzes en daden van mensen dus serieus:      

Psalm 72:4

 

Kunnen mensen ongestraft doen wat ze willen?

Ook al lijkt het ver weg, er komt een moment waarop iedereen zich zal moeten verantwoorden. Wat betekent dit voor jouw eigen leven, voor de keuzes die je maakt, de dingen die je doet?

Dit besef zet alle daden in deze wereld in een ander kader.

Als je dit weet, ga je dan heel anders leven? Wat wil je veranderen?

 

Apologetiek

Gaan mensen die het evangelie nooit hebben gehoord verloren?

 
Mensen zeggen vaak: 'Het is oneerlijk dat God mensen die het evangelie nooit hebben gehoord naar de hel stuurt.' Maar dit staat nergens in de bijbel. Het wordt wél gezegd over de mensen die het evangelie hebben gehoord maar het niet willen aanvaarden (zie vraag 157 en 158).

Mensen die het evangelie nooit hebben gehoord, zullen worden geoordeeld op basis van wat ze wél over God weten en wat ze met die kennis hebben gedaan. 

.

Apologetiek                        

Gods toorn en zijn liefde spreken elkaar tegen – hoe zit dat?

 
De God van het Oude Testament (hard en veroordelend) lijkt een heel andere God dan die van het Nieuwe Testament (liefdevol en vergevend).

Als we het accent leggen op slechts één van Gods eigenschappen, vergeten we de andere kant van zijn karakter. Wat is dan het gevolg?

- Gerechtigheid wordt dan: God is een boeman, van hem mag niets!

- Liefde wordt dan: onze lieve heer, die onze fouten wel weer door de vingers zal zien.

- Waarheid wordt dan: slikken of stikken. Een voorbeeld hiervan: uitverkiezing als noodlot, alles staat al lang van tevoren vast, je kunt er zelf toch niets aan doen.

Apologetiek 

Kan God een steen maken die hij zelf niet kan optillen?

Dit is één van de vragen waarmee de tegenstrijdigheid in Gods karakter wordt 'bewezen'. Het lijkt een onoplosbare tegenstelling tussen zijn almacht en zijn kracht. Maar de waarheid is dat Gods karakter geen tegenstellingen kan bevatten, want God is één. De vraag komt voort uit beperkt rationeel denken. Ons verstand is veel te klein om God te kunnen vatten.

Integer

God is één: hij is integer. Zijn eigenschappen kunnen we niet losmaken van elkaar: ze gelden allemaal tegelijk.

Eeuwig leven

We mogen God kennen zoals hij echt is, dát is het eeuwige leven:

Johannes 17:3

Ken jij God op die manier? Wil je in alles met hem leven? Leer je meer van hem? Hoe kun je hierin groeien?

.

Onze God is één god, dus zijn christenen monotheïsten (net als Joden en moslims dus aanbidders van één God). Maar deze ene God bestaat in drie personen. Dus zijn christenen geen unitariërs (mensen die geloven dat God één persoon is). 

De drie personen van de ene God zijn: Vader, Zoon en heilige Geest. We zien deze drie personen zowel in het Oude Testament als in het Nieuwe Testament:

 

	Oude Testament	Nieuwe Testament
God de Vader	Jesaja 63:16	Johannes 6:27
God de Zoon	Jesaja 9:5 (NBG)	Johannes 20:28  Titus 2:13 (NBG)
God de  heilige  Geest	Ezechiël 36:27 (NBG)	Handelingen 5:3-4

.

Het woord 'Drie-eenheid' komt niet in de bijbel voor.

Toch vertelt de bijbel er genoeg over.

In het Oude Testament blijkt dit al uit de naam Elohim voor God (meervoud) en het woordje 'ons' bijvoorbeeld in Genesis 3:22 en Jesaja 6:8.

In het Nieuwe Testament staan ook duidelijke aanwijzingen.

Matteüs 3:16

Matteüs 28:19

2 Korintiërs 13:13

Hebreeën 9:14

1 Johannes 5:7 (NBG)

Verschillende taken

Binnen de Drie-eenheid worden de drie personen verschillende taken toegeschreven:

De Vader:                   de schepping, onderhouding en verkiezing

De Zoon:                    het verlossingswerk

De heilige Geest:         de heiliging      

 

H₂O in drie fasen   

Waterdamp, water en ijs zijn alledrie fasen van H₂O. Zo bestaan alle stoffen in drie fasen: gas, vloeibaar en vast.
Zo zijn de Vader, de Zoon en de heilige Geest alledrie God.

De leer van de drie-eenheid blijft een mysterie. Met ons ver­stand zullen we het nooit kunnen begrijpen. Als we God precies konden beschrijven, zouden we groter zijn dan hij. Dit is een van de terreinen waarbij we tegen de grenzen van ons menszijn aanlopen. We kunnen het uiteindelijk alleen maar in geloof aanvaarden.

Grenzen aan het kennen van de mens

Deuteronomium 29:28

We lopen in het geloof regelmatig tegen dingen aan die we niet begrijpen. Het christelijk geloof gaat over een veel grotere werkelijkheid waarvan we maar een klein stukje zien en begrijpen.

God is onbeperkt, oneindig groot. Wij zijn dat niet. We moeten onze grenzen aanvaarden. Als we deze dingen niet begrijpen betekent het niet dat ze onlogisch zijn. Ze gaan niet tegen ons verstand in, maar ze gaan ons verstand te boven. Dat is iets heel anders.

Noodzaak

Er bestaat wel een filosofische noodzaak voor de drie-eenheid. Unitariërs (degenen die God als één persoon zien, zoals bijvoorbeeld moslims) moeten toegeven dat God de mens schiep uit frustratie: hij was eenzaam.

Omdat God drie-enig is (en altijd al was), wás er al liefde en onderlinge communicatie vóór de schepping en werd de mens na de schepping in deze relatie betrokken.

.

Bestudeer Gods zelfopenbaring

Lees en overdenk in je stille tijd de volgende bijbelgedeelten waarin God zich openbaart. Noteer wat God hier over zichzelf zegt. Noteer ook wat voor jou belangrijk is, wat nieuw is en wat je meer wilt beseffen in je omgaan met God.

Exodus 34:1-9    Mozes

1 Koningen 19    Elia

Job 38 en 39      Job

Jesaja 6:1-8       Jesaja

Hoe verschilt je relatie met God van je relaties met mensen?

Welke overeenkomsten zijn er?

Hoe zou je relatie met God kunnen groeien?

.

Leren luisteren naar Gods stem

God spreekt niet alleen 'in het groot' (tot de mens in het algemeen in de bijbel), hij wil ook heel persoonlijk met ons omgaan. De mooiste manier om te worden zoals we zijn bedoeld is zelf naar hem te leren luisteren. In allerlei dagelijkse situaties wil hij ons persoonlijk laten weten wat hij wil doen, wat hij ons wil geven en wie hij voor ons wil zijn.

Luisteren naar God is niet eenvoudig. Het kost moeite. In de kerkgeschiedenis werden daarom drie stappen ontwikkeld in het luisteren naar God:

1. Lezen van de heilige tekst. Vol ontzag buigen voor God die spreekt.
2. In gebed naar God reageren op wat je in zijn woord hebt gelezen. Dit kan in de vorm van dankzegging,
3. Stil wachten tot God antwoordt op onze roep tot hem.

De derde stap wordt door weinig mensen geleerd. Naar God luisteren is een kunst die tijd, rust en nederigheid vraagt.

De wereldgeschiedenis zou anders zijn gelopen als mensen niet naar Gods stem hadden leren luisteren:

Noach moest heel zeker weten wat God had gezegd om zo’n belachelijke opdracht uit te voeren.

Abraham verliet blindelings zijn stam en land om een nieuw volk te stichten.

Mozes kon Israël niet bevrijden als hij niet precies Gods stem kende

God wil op veel verschillende manieren tot ons spreken, zoals in dromen, een visioen, symbolen en beelden (zoals de tabernakel, de doop en het avondmaal), door andere mensen en door zijn zachte stem die we in ons hart kunnen leren horen. Het woord van God is de toetssteen waar we al het andere aan moeten meten.

De manier waarop we Gods stem horen hangt vaak samen met ons karakter. De een is meer auditief ingesteld, de ander visueel. Het is best moeilijk om Gods stem goed te begrijpen. Dit komt doordat er ook stoorzenders zijn: de stemmen van de wereld, het vlees (onze 'oude mens', ons oude zelf of 'oude natuur') en de duivel.

Als je met andere mensen praat over wat God tegen je heeft gezegd, gebruik dan geen grote woorden ('God zei tegen mij…'). Want dan is er geen discussie of commentaar meer mogelijk. Het is veel gepaster om je nederig op te stellen en te zeggen: 'Ik denk dat God tegen me heeft gezegd…' of 'Ik heb het gevoel dat God tegen me zei…'

.